woensdag 24 mei 2017

Zeghetmettekst in Hasselt

Zeghetmettekst
Zeghetmettekst geeft elke drie maanden een podium aan dichters in Tarte Tatin in Hasselt. De koffiebar met een interieur tjokvol vintage koffiepotten en tweedehandsboeken is de ideale locatie voor een avondje poëzie. Bijna twee jaar geleden verhuisde ik naar Hasselt en tot nu toe was ik er nog niet geraakt. Op donderdag 18 mei kwam daar eindelijk verandering in.

Zeghetmettekst is het huis en label voor de poëtische teksten van de Limburgse auteur Koen Snyers. Hij publiceerde tot nu toe drie dichtbundels, maakte enkele poëtisch-muzikale vertellingen en slaat bruggen tussen poëzie en andere kunstdisciplines. Voor het Zeghetmettekst-podium stelt Snyers het programma samen en praat hij de avond aan elkaar. 

Tarte Tatin Hasselt

Ik bestelde een kop koffie, een glas bruisend water en een stuk chocoladetaart en luisterde naar Margot Delaet (zeventien jaar oud en nu al een dichteres), Emke Goijens (die een geslaagd jazzy stadsgedicht bracht) en Johan Simons (hij verwerkte de rochelende koffiemachine van Tarte Tatin moeiteloos in zijn performance). 

Margot Delaet
Margot Delaet
© Zeghetmettekst
Emke Goijens
Emke Goijens
© Zeghetmettekst
Koen Snyers (alles komt goed, dichtte hij), Sven De Swerts (soms klonk hij als een minnaar, soms als een psychopaat) en Tineke Lambreghts (die met veel bravoure de zatste dichteres speelde die ik ooit heb gezien) namen het tweede deel van de avond voor hun rekening.

Johan Simons
Johan Simons
© Zeghetmettekst
Sven De Swerts
Sven De Swerts
© Zeghetmettekst
Tot slot zorgde Luuk en de Goden voor muziek (over opblaaspoppen en blind dates enzo). Halfweg de avond dook er ook een zwarte hond op die iets in de microfoon wilde blaffen. Zijn baasje stak daar, tot mijn grote spijt, een stokje voor. 

Luuk & de Goden
Luuk & de Goden
© Zeghetmettekst
Tineke Lambreghts
Tineke Lambreghts
© Zeghetmettekst
Vertelde ik je al dat de taart geweldig was? Bij Tarte Tatin weten ze precies hoeveel (veel!) chocoladeglazuur een taart nodig heeft. Om maar te zeggen: 't was gezellig! Bedankt aan Zeghetmettekst, alle dichters en muzikanten. Dankzij dit initiatief is Hasselt een plek én podium rijker met een warm hart voor poëzie. 

Koen Snyers
Koen Snyers
Heb je zin om er de volgende keer bij te zijn als publiek of performer? Check Zeghetmettekst voor alle data en details.

maandag 22 mei 2017

Af en toe een fragment - Roman Krznaric

Steeds meer mensen associëren Carpe Diem met het concept van 'leven in het moment'. Terwijl het voor mij ook moet gaan over kansen grijpen voor politieke en sociale verandering. En hoe ga je dat bereiken als je blik altijd maar mindful naar binnen gericht is? Gaan we Trump bestrijden als mindfulness ons leert om te accepteren en niet te oordelen? Werken we aan onszelf, of aan de wereld?

Fragment uit een interview met Roman Krznaric in De Standaard.

woensdag 17 mei 2017

Magazine gelezen: Popshot Magazine

Cover Popshot Magazine - The Hope Issue
Beeld: Ivan Canu
Zijn literaire tijdschriften relevant? Ik kocht Popshot Magazine, een Britse uitgave die met succes woord en beeld combineert. Van elk nummer worden zesduizend exemplaren gedrukt en verkocht in vierentwintig landen. Ik onderwerp The Hope Issue aan een relevantie-test.

Popshot, qué?
Most people ignore most poetry because most poetry ignores most people. Het citaat van dichter Adrian Mitchell zou de slogan van Popshot kunnen zijn. In 2009 stichtte Jacob Denno zijn eigen literaire tijdschrift omdat hij in het bestaande aanbod zijn gading niet vond. De tanende interesse in poëzie weet hij aan uitgevers die zich onvoldoende inspanden om het genre op een aantrekkelijke manier aan de lezer aan te bieden. In Popshot moesten niet alleen goede teksten staan, maar ook – en in gelijke mate – illustraties. In de eerste edities verscheen uitsluitend poëzie. Vanaf het achtste nummer kwamen daar kortverhalen en zkv’s bij. Bijna elke bijdrage wordt met een beeld geïllustreerd. De gedichten beslaan één bladzijde, de prozastukken tellen er maximum drie. Dat maakt van Popshot een ideaal magazine om mondjesmaat te lezen op de trein of op de wc. Wie geen zin heeft in woorden kan naar de plaatjes kijken.

Woord: Mike Fox, The healing Tongue
Beeld: Luis Pinto
Brexit & Trump
Bepalen of een literair tijdschrift ertoe doet is knap lastig. Is Popshot relevant als het de belangrijke schrijvers van morgen uit de stapel inzendingen vist? Of heeft relevantie eerder te maken met de mate waarin het blad inspeelt op de actualiteit? Een publicatie in het magazine blijkt een goede graadmeter voor succes. Natasha Carthew, Chelsey Flood en Kirsty Logan debuteerden inmiddels alle drie bij reguliere uitgeverijen. Popshot ziet zijn auteurs ook graag midden in de wereld staan. In het editoriaal van The Hope Issue motiveert Denno de keuze voor het thema met verwijzingen naar de Brexit en de verkiezing van de Amerikaanse president Donald Trump. In donkere tijden hebben mensen nood aan hoop, en die hoop moeten ze onder andere op de pagina’s van Popshot vinden.

For you, I’d kill a rainbow
The Hope Issue is met veertien gedichten, acht kortverhalen en één zkv evenwichtig opgebouwd. Dat evenwicht keert ook terug in het aantal mannelijke en vrouwelijke auteurs, respectievelijk negen en veertien. Elke auteur laat hoop in meer of mindere mate in zijn of haar bijdrage doorschemeren. Geen enkel stuk is echter uitgesproken actueel. De natuur blijkt een dankbaar onderwerp. Dat levert vaak mooie, maar zelden echt verrassende teksten op. Mab Jones laat zich in Rainbow door een bekend natuurfenomeen inspireren, maar met een openingsvers als For you, I’d kill a rainbow weet je meteen dat het niet om een sprookjesregenboog gaat. Verderop in het gedicht zal de ik-persoon diezelfde regenboog villen en de kleuren van elkaar scheiden met een trefzekere, Bijbelse hand. Awch!

Woord: Elizabeth Lovatt, I hope this Email finds you well
Beeld: Lovely Creatures
I hope this email finds you well
I hope this email finds you well, is een zin die in zakelijke mails vaak wordt gebruikt om de aandacht van de ontvanger te trekken. Elizabeth Lovatt drijft die holle formulering op de spits in haar gelijknamige kortverhaal. Ook het naamloze hoofdpersonage begint zijn berichten op die manier. Hij zit opgesloten in een kamer met een oude computer. Het enige adres in de mailbox is dat van een medewerkster van een verzekeringsmaatschappij. Wie is hij? Hoe is hij in de kamer terechtgekomen? En vooral: hoe kan hij daaruit ontsnappen? Hij hoopt via de mails aan de medewerkster het antwoord op die vragen te vinden. In de lijn van de huisstijl van het bedrijf stuurt zij hem eerst enkele standaardantwoorden, maar hoe langer hun contact duurt, hoe persoonlijker het wordt. Aan het einde van het kortverhaal heeft de naamloze man een vluchtroute gevonden, terwijl de medewerkster zich als een gevangene voelt in hun mailcontact, in haar duffe kantoorbaan en – als ze eerlijk is met zichzelf – in haar leven.

Bindmiddel
Het thema is het enige bindmiddel van elke Popshot. Daardoor lijken de verhalen en gedichten in een willekeurige volgorde te staan. Dat is een probleem waar wel meer literaire tijdschriften de tanden op stuk bijten. Een thema alleen biedt een lezer onvoldoende houvast. Elke auteur gaat daarmee op zijn eigen manier aan de slag. Het resultaat is een bonte mix aan bijdragen. Dat zorgt ervoor dat ik me halfweg het nummer afvraag: wat probeert The Hope Issue me nu eigenlijk te vertellen? Het gebrek aan een rode draad is de zwakte én de sterkte van het magazine. Soms verdwaal ik in Popshot en verlies ik mijn interesse, maar op een ander moment sla ik het op een willekeurige pagina open en word ik plots door een vers als I had a heart like an upturned ashtray getroffen.

Woord: Ugo Okoronkwo, Night of the Monsoon
Beeld: Natalie Barahona
Nieuwe stemmen
Met Denno staat er een bevlogen hoofdredacteur aan het hoofd van Popshot. In interviews klinkt hij als iemand die niet bang is om zijn tijdschrift in vraag te stellen. Het kan altijd beter, zoals bijvoorbeeld met het gebrek aan dialoog tussen Popshot en de actualiteit. Het magazine staat op dat vlak in een kwetsbare positie: het drijft op vrije inzendingen. Daarenboven loert er altijd een deadline om de hoek. Twee keer per jaar moet er een nieuw nummer verschijnen. Als de actualiteitswaarde van de inzendingen tegenvalt, moet Denno daaruit alsnog een Popshot puren. Wijs ik met deze uitspraak met een beschuldigende vinger naar de auteurs? Welnee, schrijven over de actualiteit vraagt tijd. Er zijn genoeg gevestigde auteurs die dicht op het nieuws kunnen schrijven. Popshot kiest er echter voor om vooral nieuwe stemmen te laten horen. Het ontbreekt die stemmen hoogstwaarschijnlijk aan de ervaring om op korte tijd een actualiteitsgevoelige tekst te maken.

YAY!
Popshot brengt literatuur op zakformaat. Het blad ziet er mooi uit en voelt luxueus aan. Ik leerde in The Hope Issue enkele nieuwe namen kennen die het thema op een eigenzinnige manier benaderden. Met een man als Jacob Denno achter de schermen heb ik er alle vertrouwen in dat het magazine de komende jaren in de juiste weg inslaat. Popshot is een blijvertje in het literaire landschap. 

Beeld: Joanna Gniady

POPSHOT MAGAZINE ID
Titel – Popshot Magazine
Uitgeverij – Zenith Media
Genre – Literair tijdschrift
Taal – Engels
Frequentie – 2 keer/jaar
Pagina's – 64
Prijs – 7 euro

woensdag 10 mei 2017

Vind ik leuk - 5 stukken over de kunst van het schrijven

Het internet bulkt van de goede teksten over de kunst van het schrijven. Jammer genoeg verdwijnen de meeste daarvan al gauw tussen de digitale plooien. Ik heb er vijf voor jou gered.

1. Lydia Davis's very short stories 
Korte inhoud: Schrijven = woorden wegen.

Waarom: In een zeer kort verhaal (zkv) staat geen woord te veel. Lydia Davis, de zkv-schrijfster van het moment, weet dat als geen ander. In dit stuk laat ze de ontstaansgeschiedenis zien van In a House Besieged. Ze legt de eerste naast de laatste versie en motiveert haar redactionele keuzes. Een beeld dat niets toevoegt of voor verwarring zorgt, wordt onverbiddelijk geschrapt.

Welk citaat moet je onthouden: In those days, I said that flies 'crept,' whereas now, after reading Nabokov on flies, I would never say that - they do not creep, but walk.

Wie: Lydia Davis, een Amerikaanse schrijfster. Ze staat ook bekend om haar vertalingen van Franse klassiekers naar het Engels. In 2013 won ze de Man Booker International Prize.

Site: The Atlantic, een Amerikaans magazine en digitaal platform. The Atlantic brengt nieuws over buitenlandse zaken, politiek, economie en culturele trends.

Ga naar het stuk

2. Failing to write a novel in the most distraction-free place on earth
Korte inhoud: De beste romans ontstaan in afzondering, maar dat is natuurlijk onzin.

Waarom: Na een succesvol traject creatief schrijven beloont de universiteit van Boston de jonge auteur Nell Stevens met een beurs. Met dat geld kan ze drie maanden lang in een schrijversresidentie naar keuze verblijven. Ze kiest voor de Falklandeilanden in de winter, een plek waar rond die tijd van het jaar weinig te beleven is. Ze wil er ongestoord schrijven aan een roman. Begin 2017 debuteerde Nell bij uitgeverij Penguin met Bleaker House, een boek over het falen van het schrijven van een roman.

Welk citaat moet je onthouden: Stalled toward the end of her term on the island, Stevens consults the outline she produced with optimism weeks earlier, only to find that under the heading 'Climax & Resolution' she has written the useless injunction: 'Work this out! Everything comes together and all the questions are answered.'

Wie: Rebecca Mead, huisschrijfster van The New Yorker.

Site: The New Yorker, een Amerikaans magazine dat een mix van reportages en commentaren over actuele kwesties brengt, maar ook fictie en poëzie.

Ga naar het stuk

3. De woorden en de dingen
Korte inhoud: Taal bepaalt de manier waarop wij de werkelijkheid ervaren.

Waarom: Ooit al eens gehoord van de Sapir-Whorf-hypothese? Volgens die hypothese is er een verband tussen onze taal en ons denken. Taal zou de manier bepalen waarop je de wereld waarneemt. Die hypothese grijpt Marja Pruis aan om het te hebben over de film Arrival, voetballer Patrick Kluivert, filosoof Jaap van Heerden en tot slot, aan de hand van een bizarre anekdote over een bezoek aan een naaktstrand, de dichter Fernando Pessoa.

Welk citaat moet je onthouden: De Hopi-indianen zouden meer respect hebben voor de natuur, omdat zij werkwoorden hadden voor verschijnselen waar wij alleen maar zelfstandige naamwoorden voor hebben, zoals onweer, lawaai, storm.

Wie: Marja Pruis, een Nederlandse journaliste, essayiste en romanschrijfster. In 2013 won ze de Jan Hanlo Essayprijs voor Kus me, straf me.

Site: De Groene Amsterdammer, het oudste opinieblad van Nederland met commentaren over politiek, maatschappij, cultuur en literatuur.

Ga naar het stuk

4. On terrible writing advice from famous writers
Korte inhoud: Zelfs de grootste auteurs verkopen al eens bullshit.

Waarom: Lijstjes doen het goed op het internet. Voor lijstjes met schrijfadvies is dat niet anders. Je weet heus wel dat die bestseller niet in zeven eenvoudige stappen op papier staat, maar toch klik je ... voor het geval dat. Alle adviezen ten spijt, zit je als schrijver uiteindelijk alleen voor het witte blad. Op elke regel bestaan immers veel uitzonderingen. Daar zou je neerslachtig van kunnen worden of ontzettend strijdlustig. Als schrijver ben je vrij, onder andere om tegen elke (ongeschreven) regel stevig te zondigen.

Welk citaat moet je onthouden: Advice often robs us of the things we love.

Wie: Danielle Dutton, een Amerikaanse schrijfster en uitgeefster.

Site: Literary Hub, een site die de beste online teksten over literatuur bundelt en op een overzichtelijke manier presenteert.


Ga naar het stuk

5. 10 tips on writing from David Ogilvy
Korte inhoud: Een lijstje!

Waarom: Want aan een goed lijstje kan niemand weerstaan. In 1982 stuurde reclamemagnaat David Ogilvy een interne memo* naar zijn werknemers met als titel Hoe te schrijven. Tien poepsimpele tips waarvan je denkt dat je ze al lang toepast ... tot je plots een oude e-mail vol fouten onder ogen krijgt waar (warempel!) jouw naam onder staat. O ja, dat was die e-mail die je vergat na te lezen (tip 7). De tips zijn niet alleen handig voor het schrijven van zakelijke teksten, maar ook voor proza en zelfs poëzie. In menig (overheids)bedrijf zou de oorspronkelijke memo, inmiddels 35 jaar oud, nog eens de ronde moeten doen. Wat me eraan doet denken: heb jij onlangs ook je belastingbrief gekregen?

*Dat is ongeveer hetzelfde als een e-mail, maar dan op papier en trager.

Welk citaat moet je onthouden: 10. If you want ACTION, don't write. Go and tell the guy what you want.

Wie: Maria Popova, een Bulgaarse blogger, schrijfster, lezer en criticus.

Site: Brain Pickings, een blog tjokvol interessante stukken over kunst, wetenschap, psychologie, filosofie, geschiedenis, politiek, antropologie en meer.

Ga naar het stuk

zondag 7 mei 2017

Af en toe een fragment - Georges Perec

My problem with classifications is, that they don't last; as soon as I have finished a certain order, it is already lapsed. Like everyone else I sometimes have a mania of ordering things. But because of the abundance of things to be ordered and the near impossibility of ordering them into a satisfying classification, I never come to an end. I have to stop with provisory and vague order, which seldom is more effective than the previous disorder.

Fragment uit Think/Classify van Georges Perec.